Dr. David Katzin uzun yıllardır WUR’da saygın bir araştırmacı olarak görev yapmaktadır. Farklı koşullar altında kaynak kullanımını ve ürün üretimini tahmin etmek için simülasyon modellerinin kullanımında uzmanlaşmıştır. Son çalışmalarından birinde, hareketli perdelerin tatlı biber üretimi üzerindeki etkisini, geleneksel kireçleme yöntemiyle karşılaştırarak inceledi. Araştırma, Svensson tarafından toplanan verilere dayanıyor ve İspanyol serası koşullarında gerçekleştirildi. Bu koşulların gerçek işletme uygulamalarını doğru şekilde yansıtmasını sağlamak amacıyla çalışma KASPRO adlı sera simülasyon modeli kullanılarak gerçekleştirildi. KASPRO, gerçek operasyonel verilerle birçok kez doğrulanmış bir modeldir.

Araştırma öncesinde Dr. Katzin, sonuçları değerlendirmek için bazı temel parametreler belirledi. “Özellikle sera içindeki sıcaklık, nem ve PAR seviyelerine odaklandık; çünkü bu faktörler ürünün büyümesi ve gelişimi açısından belirleyicidir,” diyor. “Gerçek üretim büyüme koşullarına bağlı olduğundan, potansiyel verimin doğrudan göstergesi olarak PAR’ı kullandık. Aynı ışık kullanım verimliliği (LUE) korunursa, %1 daha fazla PAR, %1 daha fazla verim anlamına gelir.”

Kireçleme, plastik seraya giren ısıyı azaltmak ve gün ortasında ışık seviyelerini kontrol altında tutmak için bilinen bir yöntemdir. Ancak bu yöntemin belirgin sınırlamaları vardır ve yetiştiricilerin ihtiyaç duyduğu esnekliği sağlamaz. Dr. Katzin’e göre en büyük sorunlar özellikle sabah ve öğleden sonra saatlerinde, sezonun erken döneminde ortaya çıkar.

“Çalışmamız ilkbahar yetiştiriciliğini (Mayıs-Temmuz) ele aldı; bu dönemde sabah erken ve öğleden sonra geç saatlerde gölgeleme genellikle gerekli değildir,” diyor. “Seraya sabit bir kireç kaplaması uygulandığında, yetiştiriciler aşırı ısınma riski olmadığı halde bu saatlerde değerli ışıktan mahrum kalır. Bu gereksiz ışık kaybı ürünün verim potansiyelini düşürür.”

Bu durum önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Hareketli perdeler kireçleme için daha esnek ve daha kârlı bir alternatif olabilir mi? Araştırma bu soruya net bir yanıt veriyor. Dr. Katzin’e göre en önemli bulgulardan biri, hareketli perdelerle donatılmış seraların üretim sezonu boyunca kireçleme kullanılan seralara kıyasla %30’a kadar daha fazla PAR ışığı alabilmesidir.

“Öğle saatlerinde kapalıyken hareketli perdeler ışık girişini biraz azaltır; ancak sabah erken ve öğleden sonra geç saatlerde kireçlemenin engelleyeceği kritik ışığın korunmasını sağlar. Bu da toplamda yaklaşık %30’luk bir ışık artışı anlamına gelir. Genel kabul gören kurala göre %1 daha fazla ışık, %0,8–1 daha fazla verim sağlar; bu da potansiyel verimde %25–30 artış anlamına gelir. Daha önce yapılan denemeler de kireçleme yerine hareketli perde kullanımının önemli ölçüde daha yüksek ürün verimi sağladığını göstermiştir.”

Kapalı perdeler havalandırmayı azaltabilir ve nem yönetimine potansiyel olarak zorluk çıkarabilirken, çalışma hareketli perdelerin bunu sıklıkla iyileştirdiğini ortaya koydu. Erken ilkbaharda etkili bir enerji perdesi olarak görev yapabilirler. “Gece kapatıldıklarında, perdeler seranın içinde ısıyı korudu ve bu da kireçlemenin uygulandığı seralara kıyasla gece sıcaklıklarının 4°C’ye kadar daha yüksek olmasına yol açtı,” diyor Dr. Katzin. “Gece sıcaklıklarını daha yüksek tutma yetenekleri, seranın içindeki bağıl nemi düşürerek mantar gelişimi risklerini azaltır. Bu dönemlerde, iyileştirilmiş ısı tutmanın faydaları, azalan havalandırma ile ilişkili risklerden daha ağır basıyor gibi görünmektedir.”

“Bu daha yüksek gece sıcaklıklarının bir diğer avantajı da, yetiştiricilerin üretim sezonuna daha erken başlayabilmeleri ve böylece üretimi daha da artırma fırsatı elde edebilmeleridir,” diye ekliyor Dr. Katzin.

%30 oranında daha fazla PAR ışığına imkân tanıyarak, hareketli perdeler, potansiyel ürün veriminde %25–30’luk bir artışa dönüşebilecek önemli bir avantaj sağlar. Buna ek olarak, gece sıcaklıklarını daha yüksek tutma yetenekleri, genel bağıl nemin daha düşük olmasına katkıda bulunur ve daha sağlıklı ürün gelişimini destekler. Hareketli perdeler ayrıca, aynı anda etkili enerji perdeleri olarak işlev görürken yetiştiricilerin sabahın erken saatlerindeki ve öğleden sonranın geç saatlerindeki hayati ışığı yakalamasına olanak tanıyarak erken ilkbaharda daha fazla esneklik sunar. Bu esneklik, üretim sezonuna daha erken başlamayı mümkün kılar ve toplam üretimi daha da artırır.

Genel olarak, araştırma, hareketli perdelerin tam iklim kontrolü, geliştirilmiş ışık yönetimi ve önemli ölçüde daha yüksek verim potansiyeli sağladığını; onları kireçlemeye göre daha etkili ve geleceğe dönük bir çözüm haline getirdiğini göstermektedir.

Perde sistemleri hakkında daha fazla bilgi edinin.